Visserschool

Afsluiting Filosofieproject over tijd

Afsluiting Filosofieproject over tijd

'Tijd duurt een eeuwigheid'
 
Maar toch kwam aan dit filosofieproject een eind. De tijd was goed besteed. Gevarieerd ook. Want op verschillende manieren zijn de leerlingen bezig geweest met iedere les weer een ander vraagstuk.
Een kleine greep uit wat we hebben gedaan...
 
De groepen 1, 2 en 3 bogen zich bijvoorbeeld over de vraag 'wat is tijd'. Veel jonge kinderen verkeerden in de stellige overtuiging dat de tijd in de klok zit, of toch dan ook in de computer, de telefoon, de wekker, de timetimer, het digibord. en toen we alles uitdeden en ons afvroegen of de tijd dan nu gestopt was, zij een slimmerik; nee, thuis op de televisie is ook nog tijd. Een kleuter besloot dat de tijd nooit stopte en altijd door zou gaan, zelfs als er niets meer was. 
 
Ook vroegen we ons af wat het verschil is tussen oude en jonge mensen. Een leerling zei dat jonge mensen veel harder konden rennen dan oude mensen, want ze waren lichter. Ik vroeg of dit dan betekende dat hij harder kon rennen dan ik. Hij knikte zelfverzekerd. 'Laten we kijken of het klopt', zei ik. Hoewel hij lichter was en aanzienlijk jonger, was ik eerder de gang heen en weer. Hoe dat dan kwam. Teleurgesteld keek hij me aan, me het antwoord schuldig blijvend. Aan het einde van de les kwam hij naar me toe; 'Ik had mijn superschoenen niet aan, daarom.'
 
In groep 3 trokken de leerlingen de conclusie dat oude mensen niet zo goed kunnen spelen. Ze zijn niet fit genoeg, dus klimmen en rennen lukt al niet. 'En', zei er een, 'ze zijn gewoon vergeten hoe je moet spelen'.
 

En in de groepen 4, 5/6, 6/7 en 8 vloog de tijd eveneens voorbij.
Ook deze leerlingen hielden zich bezig met het vraagstuk 'Wat is tijd'. De kinderen bedachten zelf vragen waar we vrij eenvoudig het antwoord op konden vinden zoals 'Hoe komen wij aan een dag en weekindeling' of 'Waarom is er zomer en wintertijd', maar ook lastigere vragen als 'Waarom bestaat de tijd?' en 'Wie bepaalt de tijd?' en ook 'Wat was er eerder? De wereld? Of de tijd?' Gesprekken hierover leidden tot antwoorden als 'Mensen hebben de tijd bedacht om het leven makkelijker te maken', 'De tijd was er voor de wereld er was, want de wereld is op een moment in de tijd ontstaan'.
 
We bespraken de rol van het verleden in het heden en toekomst en aan welke van deze drie de leerlingen zelf het meeste waarde hechtten. De meningen waren sterk verdeeld. Redeneringen als; 'zonder het verleden is er geen nu en ook geen later', of 'alles wat je hebt gedaan bepaalt je toekomst', namen het op tegen 'maar de toekomst is waar we heen gaan, die kunnen we nog veranderen, het verleden kunnen we niets meer aan doen'.
En wat de impact is van nieuwe uitvindingen. In bijna alle groepen kwam de telefoon op enig moment boven. Het werd door veel leerlingen een onmisbare uitvinding genoemd. Met name in de hogere groepen kwamen er ook leerlingen met negatieve effecten. Het mooist verwoord door een jongen uit groep 8; 'Voordat ik een telefoon had, verveelde ik me eigenlijk niet. Nu ik wel een telefoon heb en ik hem dan soms niet heb, verveel ik me plotseling en weet ik niet wat ik moet doen.'
 
Het onderwerp voorspellingen passeerde als laatste de revue. Op de vraag waarom we zo graag voorspellingen doen, gaf een meisje als antwoord: 'We voorspellen omdat we hoop hebben, hoop dat het beter wordt.'
 
Tijd duurt een eeuwigheid. Het zit er weer op. De leerlingen van De Visserschool hebben het fantastisch gedaan.